Çocuklar Neden Yalan Söyler?

Anasayfa / Genel / Çocuklar Neden Yalan Söyler?

Yalan; genel olarak kişinin istemediği bir olaydan veya durumdan kaçınmak amacıyla kullandığı bir savunma mekanizması olarak adlandırılabilir. Çocuklarda yalan konusunu ele alırken farklı yaş dönemlerine ait gelişimsel özellikler çerçevesinde değerlendirmek faydalı olacaktır.

3 – 7 Yaş Dönemi:

Çocuğun gelişimsel dönemleri incelendiğinde, bazı dönemlerde yalan(gerçek olmayan)ifadeler kullanması olabilen bir durumdur. Özellikle, 3 yaşa kadar olan dönemde çocukların ifadelerinde gerçek olmayan – söylemlerini, tam olarak yalan şeklinde adlandırmak da doğru olmayacaktır.

3 – 7 yaş arasında ise gerçeği algılamadaki gelişimin devam etmesi ve soyut kavramların algılanmasının henüz gelişmemiş olması – çocukların yalan ifadeler kullansalar dahi, bu ifadelerin temelinde onların gerçekleşmesini umdukları, hayalleri olabileceği olasıdır.  Dolayısıyla hayal gücündeki bu yoğun gelişim bu dönem boyunca –  zaman zaman gerçek olmayan, bize yalan söylüyormuş gibi hissettiren söylemlerini mümkün kılabilir.

7 Yaş Dönemi

Çocukların soyut kavram algısının gelişmesiyle, muhakeme yetenekleri gelişir ve yalanın kabul olmayan bir şey olduğunu anlamaya başlarlar.

Çocuklarda yalanın olası bazı temel sebeplerini şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Utanç: Çocuk eylemlerinin kabul görmediğini hissediyor, sık sık eleştirilip -utandırılıyor ise kendini koruma mekanizması olarak yalanı kullanıyor olabilir.
  • Korku: Çocuk duygusal olarak köşeye sıkıştırılıyor, tehdit hissediyor, yanlış yaptığında çok sık olumsuz tepkiler alıyorsa, kendini ifade etmesine yeterince fırsat tanınmıyorsa çocuk yalana başvurabilir.
  • İlgi/Sevgi İhtiyacı: Çocuk kendisinin koşulsuz olarak kabul gördüğünü ve değerli olduğunu yeterince hissedemiyorsa, onaylanma ve değer görme ihtiyacı kaynaklı yalan söylemler kullanıyor olabilir.
  • Patolojik/Kronik Yalan: Çocuk kendisine hiçbir yarar getirmeyecek olsa dahi, karşıdakinin gerçek olmayan bu anlatıma inanmasından zevk alabilir. Ana babalar çocukta – bu gerçekten uzaklaşan – kandırma duygusundan keyif alan – bir yalan söyleme sürecini fark ediyorlarsa, konunun üzerine mutlaka eğilmeleri – gerekirse uzman desteği alınması önerilir.

Ayrıca, aile içerisinde yalan ebeveynler tarafından sık kullanılan bir söylemse, çocuk bunun mümkün olabileceğin ve uygulanabileceğini öğrenir; ebeveyni modeller. Eğer üzerinde yeterince durulmazsa, çocuk bunu alışkanlık haline getirebilir.

Bir Yorum Yazın